Witaj w społecznym archiwum poświęconym historii, która budowała sportową tożsamość Zabrza.

Nazywam się Stanisław Kopka. Przez 24 lat miałem zaszczyt współtworzyć sukcesy młodzieżowych drużyn sekcji piłki ręcznej KS „Pogoń” Zabrze – najpierw jako zawodnik, a od 1977 roku jako trener. Ten okres to nie tylko tysiące godzin na asfalcie i parkiecie, ale przede wszystkim siedem medali Mistrzostw Polski juniorów, w tym cztery tytuły mistrzowskie, które wywalczyliśmy wspólną, ciężką pracą.

Dlaczego powstało to archiwum?

Zdecydowałem się upublicznić moje prywatne zbiory, ponieważ wierzę, że historia moich drużyn – roczników 1952/56, 1964/65, 1970 – zasługuje na ocalenie od zapomnienia. Jest to tym ważniejsze, że 11 grudnia 2019 roku Klub Sportowy Pogoń Zabrze został oficjalnie wykreślony z KRS, kończąc swoją formalną działalność. Te wspomnienia oraz dokumentacja sukcesów młodzieżowej sekcji piłki ręcznej to jedyny żywy ślad po tamtych latach i dowód na sportową siłę.

Na tej stronie znajdziesz:

• Unikalne wycinki prasowe gromadzone od 1968 roku.

• Prywatne fotografie z turniejów w Gliwicach, Jeleniej Górze, Wągrowcu i zgrupowań.

• Listy zawodników, którzy tworzyli historię zabrzańskiej piłki ręcznej.

To archiwum jest podziękowaniem dla moich wychowanków, mojej rodziny, mgr. Joachima Langera, dyrekcji i gronu pedagogicznemu Technikum Górniczego, Technikum Budowlanego, SP nr. 1, 9, 17 w Zabrzu za doskonałą współpracę i wszystkich tych, dla których „Pogoń” była czymś więcej niż tylko klubem. Zapraszam do wspólnej podróży w czasie – odnajdźcie się na zdjęciach, wspominajcie i budujmy tę kronikę razem.

Sportowym pozdrowieniem,
Stanisław Kopka

Moim Zawodnikom – w podziękowaniu za zaufanie, za charakter, wylany pot i wspólną drogę na szczyt.

Moim Następcom – by pamiętali, że sukces rodzi się z pasji i wytrwałości.

Historii – aby złote lata juniorów KS Pogoni Zabrze (1971, 1982, 1983, 1989) trwały wiecznie

W 1971 roku byłem zawodnikiem drużyn młodzieżowych KS „Pogoń” Zabrze, które zdobyły:
– 🥇 mistrzostwo Polski juniorów starszych (Białystok),
– 🥉 brązowy medal juniorów młodszych (Lublin).
Od roku 1977 uczestniczyłem w pracy szkoleniowej jako trener drużyn młodzieżowych.

Najważniejsze etapy i sukcesy sportowe:

• 1981 – IV miejsce Mistrzostw Polski juniorów młodszych (Lublin)
  (wynik ten był istotnym etapem rozwoju drużyny rocznika 1964/65 i potwierdzeniem systematycznej pracy szkoleniowej, która w kolejnych latach przyniosła medale mistrzowskie)

• 🥇 1982 – Mistrzostwo Polski juniorów starszych – pierwszy medal drużyny rocznika 1964/65 (Gliwice)

• 🥇 1983 – Mistrzostwo Polski juniorów starszych (Jelenia Góra)

• 🥉 1987 – Brązowy medal Mistrzostw Polski juniorów młodszych – pierwszy medal drużyny rocznika 1970 (Elbląg)

• 🥈 1988 – Wicemistrzostwo Polski juniorów starszych (Płock)

• 🥇 1989 – Mistrzostwo Polski juniorów starszych (Wągrowiec)

Ujęcie wyniku z 1981 roku podkreśla ciągłość i konsekwencję procesu szkoleniowego oraz jasno pokazuje, że mistrzostwa Polski zdobyte w latach 1982, 1983 i 1989 były naturalnym efektem wieloletniej pracy, a nie jednorazowym sukcesem.

Z drużyn tych wywodzili się:

• reprezentanci Polski juniorów i seniorów,

• zawodnicy I ligi,

• piłkarze ręczni kontynuujący kariery w niemieckiej Bundeslidze.

Mistrzostwo Polski juniorów starszych w 1989 roku było jednocześnie zakończeniem w wieku 35 lat mojej pracy w KS „Pogoń” Zabrze i zwieńczeniem dwudziestoczteroletniego okresu mojego udziału w budowie i rozwoju drużyn młodzieżowych klubu.

Sukces to nie przypadek – to Metoda i Konsekwencja

W sporcie często słyszy się głosy „życzliwych”, którzy sukcesy przypisują szczęśliwemu trafowi. Gdy w roku 1982 i 1983 rocznik 1964/65 zdobywał najwyższe laury, wielu twierdziło, że to po prostu „Złoty Rocznik” i właściwie „wygrali sami”.

Jako ich trener, musiałem "słuchać" tych opinii za moimi plecami, znając prawdę o godzinach spędzonych na treningach i o dyscyplinie, którą wspólnie wypracowaliśmy. Warto podkreślić, że w tamtym czasie byłem najmłodszym szkoleniowcem pracującym w klubie oraz jednym z najmłodszych w całej Polsce. Moja młodość oraz brak przeszłości w pierwszej lidze nie okazały się przeszkodą, lecz atutem. Pozwoliły mi bowiem przekuć w czyn własne idee i doświadczenia z boiska, zdobyte pod okiem takich trenerów jak Marian Hrynczyszyn, Eryk Cyran czy legenda polskiej piłki ręcznej Paweł Til.

Prawdziwa odpowiedź dla niedowiarków przyszła kilka lat później wraz z rocznikiem 1970.

Kiedy ta nowa grupa zawodników zaczęła dominować w kraju już w kategorii młodzików a potem w juniorach młodszych zdobywając brązowy medal w 1987 oraz w juniorach starszych wicemistrzostwo w 1988 i wreszcie Mistrzostwo Polski w 1989 roku, usta krytyków musiały zamilknąć. Nie da się dwa razy z rzędu, z zupełnie innymi ludźmi i jako najmłodszy trener w stawce, wejść na sam szczyt, opierając się tylko na szczęściu.

To nie był tylko „Złoty Rocznik” – to był system szkolenia

Umiejętność budowania zespołu tam, gdzie inni widzieli tylko jednostki.

Żelazna konsekwencja w realizacji założeń, mimo młodego wieku.

Praca od podstaw, od selekcji aż po finały Mistrzostw Polski.

Dwa różne pokolenia zawodników, te same metody i identyczny efekt: dominacja Pogoni Zabrze. To ostatecznie potwierdzenie, że za tymi wynikami stała myśl szkoleniowa.

Trenerzy pracujący w sekcjach młodzieżowych są fundamentem każdego sukcesu w sporcie, choć ich rola często bywa niedoceniana przez związki sportowe i opinię publiczną. To właśnie oni kształtują młode talenty, nie tylko pod względem fizycznym, ale i mentalnym, społecznym, ucząc wartości, które mają wpływ na całe życie. Ich praca to nie tylko treningi, to także wychowanie młodych ludzi, którzy w przyszłości będą reprezentować swoje drużyny, kluby, a może nawet kraj.

Praca z młodzieżą to zadanie wyjątkowo wymagające. Trenerzy w tych sekcjach muszą być nie tylko doskonałymi specjalistami w danej dyscyplinie, ale także pedagogami, psychologami, mentorami. Wymaga to ogromnego zaangażowania, cierpliwości i empatii, by nie tylko rozwijać umiejętności sportowe, ale także dbać o wszechstronny rozwój młodego człowieka, jego pewność siebie, zdolności interpersonalne, a także zdolność do radzenia sobie z porażkami. To oni decydują o tym, w jakim kierunku pójdzie kariera młodego sportowca, ale także o tym, jakie wartości będą mu towarzyszyć przez resztę życia.

Chociaż ich praca jest kluczowa, często jest niedoceniana. Związki sportowe, które powinny wspierać i inwestować w rozwój młodzieżowych kadr, nie zawsze doceniają ich wysiłki.

Trenerzy młodzieżowi pracują za stosunkowo niskie wynagrodzenia, co w połączeniu z brakiem odpowiedniego wsparcia finansowego, sprzętowego czy organizacyjnego, sprawia, że ich rola nie jest odpowiednio zauważana. Często traktuje się ich pracę jako coś oczywistego, jakby to, co robią, było standardem, który nie zasługuje na większe uznanie. Dodatkowo, opinia publiczna, przyzwyczajona do sukcesów seniorskich drużyn czy zawodników, nie zawsze dostrzega, jak kluczową rolę w tych sukcesach odegrali właśnie trenerzy młodzieżowi. To oni przez lata pracy formują przyszłych mistrzów, którzy w dorosłym sporcie odnoszą największe sukcesy. Niestety, kiedy młody sportowiec osiąga szczyty, nazwisko jego trenera jest już często zapomniane. Warto jednak zauważyć, że bez tych „niewidocznych bohaterów”, którzy potrafią dostrzec potencjał i odpowiednio pokierować młodym zawodnikiem, sukcesy w seniorach byłyby niemożliwe.

1971 Mistrz Polski Juniorów Starszych MKS "Pogoń" Zabrze

od lewej: Zygmunt Michalski (z flagą), Wojciech Gwóźdź, Joachim Twardawa, Stanisław Gogolewski, Andrzej Niemiec, Marek Tymowicz, Zdzisław Wiśniewski, Eugieniusz Brzeski, Andrzej Igielski, Tadeusz Płuska, Norbert Ryszka, Jerzy Kilka, Stanisław Kopka

od lewej: kierownik drużyny Jan Korzec, Stanisław Kopka, Zygmunt Michalski, Wojciech Gwóźdź, Andrzej Niemiec, Stanisław Gogolewski, Norbert Ryszka, Joachim Twardawa, trener Eryk Cyran , w przysiadzie: Jerzy Kilka, Zdzisław Wiśniewski, Eugieniusz Brzeski, Tadeusz Płuska, Marek Tymowicz, Andrzej Igielski

stoją od lewej: Jerzy Kilka, Wojciech Gwóźdź, Stanisław Gogolewski, kierownik drużyny Jan Korzec, Stanisław Kopka, Eugieniusz Brzeski, w przysiadzie: Joachim Twardawa, Marek Tymowicz, Tadeusz Płuska, Andrzej Niemiec, Norbert Ryszka, Zdzislaw Wiśniewski

Zródło: "Głos Zabrza"

Pierwszy tytuł mistrza Polski Juniorow MKS "Pogoń" Zabrze 1971

Zródło: "Głos Zabrza"

Gratulacje dla mistrzów Polski Juniorów

Zródło: "Głos Zabrza"

Zgrupowanie w Swinoujściu 1970

Zródło: "Sport"

Był to zespół wyjątkowy – wielopokoleniowa mieszanka zawodników urodzonych w latach 1952–1956. Wielu z nich, jak Wojciech Gwóźdź, Andrzej Igielski, Joachim Twardawa czy Zygmunt Michalski, przez kolejne lata stanowiło o sile pierwszoligowej Pogoni Zabrze. Wojciech Gwóźdź oraz Andrzej Igielski dostąpili także zaszczytu występów w seniorskiej reprezentacji Polski.

1971 brązowy medal mistrzostw Polski Juniorów Młodszych MKS "Pogoń" Zabrze

od lewej: Marek Tymowicz, Piotr Buchwald, Joachim Grochut, Joachim Twardawa, Krystian Nawrotek, Zygmunt Michalski, Stanisław Grudzień, Ryszard Kazuch, Lucjan Nawrot, Norbert Ryszka, Stanisław Kopka

Zródło "Głos Zabrza"

Był to historyczny rok – zawodnicy sekcji młodzieżowej piłki ręcznej „Pogoni” Zabrze zdobyli wówczas jednocześnie medale w kategorii juniorów starszych (złoto) oraz młodszych (brąz). Marek Tymowicz, Stanisław Kopka, Zygmunt Michalski, Joachim Twardawa, Stanisław Gogolewski oraz Norbert Ryszka zostali dwukrotnymi medalistami. Z kolei Krystian Nawrotek dołączył do kolegów ze złotej „siódemki” i po zakończeniu wieku juniora występował również w pierwszym zespole seniorów. Marek Tymowicz jako reprezentant Polski juniorów, poświęcił dobrze zapowiadającą się karierę sportową na rzecz kariery zawodowej.

Sekcja młodzieżowa piłki ręcznej funkcjonowała wtedy pod nazwą Międzyszkolny Klub Sportowy (MKS) „Pogoń” Zabrze, lecz de facto była to sekcja KS „Pogoń” Zabrze. Pensje trenerów, sprzęt oraz koszty wyjazdów na mecze, turnieje i obozy niemal w stu procentach pokrywał klub KS „Pogoń” Zabrze. Taka struktura sportu była charakterystyczna dla czasów PRL-u

od lewej: Marek Tymowicz, kierownik drużyny Jan Korzec, Norbert Ryszka, trener mgr. Marian Hrynczyszyn, Stanisław Kopka

od lewej: Stanisław Kopka, Norbert Ryszka, Zygmunt Michalski, Krystian Nawrotek, Joachim Twardawa, Piotr Buchwald, Marek Tymowicz

od lewej: Krystian Nawrotek, Krystian Gwóźdź, Norbert Ryszka, Stanisław Kopka, Ryszard Kazuch, Marek Tymowicz, Piotr Buchwald

Odprawa przedmeczowa