Źródło: nieznane

Źródło: nieznane

Źródło: nieznane

Źródło: nieznane

Droga do Lublina wiodła przez półfinały w Puławach

od lewej: Ludwig Krawczyk, trener Stanisław Kopka, Mirosław Pukas

stoja od lewej: wiceprezes klubu Witold Sawicki, Roman Temich, Mariusz Przybyła, Grzegorz Bil, Ludwig Krawczyk, Zbigniew Petla, Wojciech Żakowski, Andrzej Siewior, Jan Kremzer, trener Stanisław Kopka, w przysiadzie od lewej: Ryszard Kwiatkowski, Grzegorz Ślesar, Piotr Bar, Paweł Kulik, Eugeniusz Kostewicz, Mirosław Pukas

trener Stanisław Kopka, działacz z Puław

stoją od lewej: Roman Temich, Ludwig Krawczyk, Andrzej Siewior Mariusz Przybyła, Jan Kremzer, trener Stanisław Kopka, Mirosław Pukas, Grzegorz Bil, Zbigniew Petla, w przysiadzie: Ryszard Kwiatkowski, Piotr Bar, Paweł Kulik, Wojciech Żakowski, Eugeniusz Kostewicz, Grzegorz Ślesar

Mirosław Pukas, Grzegorz Bil, Jan Kremzer, trener Stanisław Kopka

Droga do finałów VIII OSM w Lublinie wiodła przez Puławy, gdzie odbył się turniej półfinałowy. Był to nasz pierwszy udział w rozgrywkach szczebla centralnego, w których stawką była walka o medale, a nie tylko o puchar w jednym z wielu turniejów towarzyskich organizowanych w Polsce lub zagranicą. Zarówno chłopcy, jak i ja chcieliśmy się przekonać, na jakim etapie wyszkolenia się znajdujemy i czy zmierzamy we właściwym kierunku? Jak zespół poradzi sobie pod presją walki o awans do ścisłego finału?

Już sam udział MKS MDK Tarnów – klubu znanego z doskonałej pracy z młodzieżą w tamtym okresie – nie mówiąc o drużynie gospodarzy, zapowiadał ciężką przeprawę. Na miejscu okazało się, że trenerem zespołu z Tarnowa jest Stanisław Majorek były szkoleniowiec reprezentacji Polski seniorów i jedna z najważniejszych postaci w historii polskiej piłki ręcznej.

Po zakończonym zwycięstwem meczu trener Stanisław Majorek pogratulował mi wygranej i powiedział: „Masz dobrą drużynę”. Te słowa, w połączeniu z awansem do finałów z pierwszego miejsca, sprawiły mi ogromną satysfakcję. Dały mi też potężny impuls do dalszej pracy i utwierdziły w przekonaniu, że idziemy właściwą drogą.

Źródło: Głos Zabrza

1982 – MISTRZ POLSKI JUNIORÓW STARSZYCH KS POGOŃ ZABRZE

stoją od lewej: Paweł Kulik, Mariusz Przybyła, kierownik drużyny Jan Korzec, Harald Szyguła, Grzegorz Bil, Roman Temich, Andrzej Siewior, pedagog TG mgr Waleria Piela, prezes klubu mgr inż. Bolesław Jondro, trener Stanisław Kopka, w przysiadzie od lewej: Andrzej Lasko, Andrzej Staszewski, Gerard Kattla, Ryszard Kwiatkowski, Piotr Bar, Zbigniew Petla, Wojciech Żakowski, Eugeniusz Kostewicz, Jan Kremzer, Grzegorz Ślesar, brakuje Grzegorz Franke

Źródło: nieznane

od lewej: trener Stanisław Kopka, Piotr Bar, Gerard Kattla, Mariusz Przybyła, Andrzej Siewior, Eugeniusz Kostewicz, Zbigniew Petla, prezes klubu mgr inż. Bolesław Jondro, Roman Temich

Chwile, które zostają na zawsze...

Yesss… po 11 latach ponownie złote medale na szyi i puchar w rękach juniorów starszych KS Pogoń Zabrze. Uczucie nieopisanej radości mojej drużyny i mojej osobiście, tym razem z perspektywy ławki trenerskiej. Zapomniane łzy z Lublina, zapomniane ciężkie treningi na gorącej plaży w Krynicy Morskiej, zapomniane bolące mięśnie nóg. Jedyny finalista bez własnej pełnowymiarowej hali. Ukłon w stronę zarządu klubu za załatwienie hali na Sośnicy na krótkie zgrupowania dochodzące przed półfinałami i finałami, a działaczom GZKS Sośnica podziękowania za zrozumienie dla naszej trudnej sytuacji treningowej. Zorganizować coś w 1982 roku znaczyło wtedy przede wszystkim: załatwić dodatkowe kartki na mięso. Zespół finałowy mecz rozegrał koncertowo, dlatego też padła tak wysoka wygrana z Pogonią Szczecin 29:16. W turnieju finałowym po prostu pasowało wszystko. Najlepszym bramkarzem turnieju został uznany Piotr Bar - rocznik 1965 !

Źródło: Głos Zabrza i Rudy Śląskiej.

Źródło: Głos Zabrza i Rudy Śląskiej.

Prezes klubu mgr inż. Bolesław Jondro. Człowiek, który dał mi szansę spełniać moje trenerskie marzenia...

Nikt o tym otwarcie nie mówił, ale czułem olbrzymią presję, bo jakże mogło być inaczej – liczył się tylko jeden z medali a właściwie wyłącznie złoto. Przecież zespół został wzmocniony na półfinały i finały przez Andrzeja Staszewskiego, Haralda Szygułę i Gerarda Kattlę (bramkarz) – cała trójka to rocznik 1963. Problem widziałem nie w obronie, ale w ataku pozycyjnym: jak w tak śmiesznie krótkim czasie zintegrować zawodników z pola, Staszewskiego i Szygułę (obaj zaliczyli już występy w pierwszym zespole), z resztą drużyny? Otoczenie albo nie chciało wiedzieć, że wtedy junior starszy to był rocznik 1963, albo nie znało dokładnie struktury mojego zespołu – większość stanowił rocznik 1964, a aż czterech zawodników urodziło się w roku 1965. Mimo to w całych rozgrywkach ligowych oraz w półfinałach i finałach zaprezentowali się znakomicie.

Źródło: Głos Zabrza i Rudy Śląskiej.

Choć sukces, jakim było Mistrzostwo Polski, nie wiązał się z żadną gratyfikacją finansową czy rzeczową, i nie doczekaliśmy się nawet oficjalnej fotografii, to przyznanie mi w tak młodym wieku honorowego członkostwa klubu było dla mnie – jako trenera – powodem do ogromnej dumy i satysfakcji.

NAJPIERW BYŁ PÓŁFINAŁ. DROGA NA SZCZYT NIGDY NIE JEST PROSTA

Ilustracja symboliczna AI - ale bardzo realistyczna.

Źródło: Głos Zabrza i Rudy Śląskiej.

Źródło: Głos Zabrza i Rudy Śląskiej.

Źródło: Głos Zabrza i Rudy Śląskiej

Zdobycie każdego mistrzostwa Polski nie wzięło się znikąd ani nie spadło z nieba. To owoc twardej rzeczywistości – zarówno ta drużyna, jak i ich młodsi koledzy podporządkowali absolutnie wszystko sportowemu sukcesowi. Bez względu na to, czy były to długie dojazdy – a dla niektórych wręcz kilkukilometrowe marsze pieszo, bo rzadko kursujące autobusy nie pasowały do godzin treningów, wyczerpujące jednostki treningowe na boisku asfaltowym lub w hali, późne powroty do domu – znosili to wszystko skupieni wyłącznie na zwycięstwie. Poddali się surowym regułom dyscypliny. Kierowani ogromnym głodem sukcesu, zawodnicy przełykali każdą frustrację i zmęczenie. Drużyna funkcjonowała czysto zadaniowo: znosili wszelkie trudy codzienności z jasnym celem przed oczami i wzrokiem utkwionym bezwzględnie w trofeum.

Krynica Morska. Hartowani w słońcu i piasku

Krynica Morska i największy wówczas ośrodek wczasowy na polskim wybrzeżu (ponad 1000 osób) stwarzały nam świetne warunki treningowe: wspaniała plaża, las z piaszczystymi wzniesieniami i boisko asfaltowe. W pierwszym okresie mieszkaliśmy pod namiotami, a dopiero później w domkach campingowych. Trenowaliśmy w pełnym słońcu lub w deszczu – w tym drugim przypadku przemoczone koszulki i trampki suszyło się w kuchennej kotłowni. Pobyt tam był dla moich drużyn prawdziwym „podkładem” pod dalszą pracę już w domu.

Orginalny odcinek plaży w Krynicy Morskiej

"Marakana" - tak nazwali chłopcy to wzniesienie. Po latach w tym samym miejscu. Piasek stwardniał i mocniej ubił go czas. Potu już nie ma, gwizdek milczy.

Uśmiech za chwilę zniknie, a pokażą się zaciśnięte pięści i podniesiony głos...

Trening na plaży to był niesamowity kontrast widoczny jak na dłoni. Tuż obok, zaledwie parę metrów od naszej strefy treningowej, leżeli wczasowicze. Rówieśnicy moich zawodników spędzali wakacje z rodzicami – bez obciążeń, bez rygoru, w pełnej beztrosce. Co czuli moi chłopcy, biegając w pełnym słońcu i patrząc na nich? Na pewno potworne zmęczenie i momenty zwątpienia. Widzieli, co tracą, ale wygrywał w nich głód sukcesu. Zamiast uciekać wzrokiem, przekuwali tę zazdrość w jeszcze cięższą pracę. Wyciskani do granic możliwości na piasku, musieli walczyć nie tylko z własnym ciałem, ale i z pokusą odpuszczenia, która dosłownie leżała obok nich na kocu. To właśnie w tamtych momentach, gdy ignorowali ten luz i biegli dalej, rodził się ich mistrzowski mental. Wybierali trudniejszą drogę.

Kadry z plaży (Ilustracja AI). Piasek wdzierał się w każdy zakamarek.

Oczekiwanie na kolejny wycisk. „Ile razy jeszcze...?” (Ilustracja AI)

od lewej: Mariusz Przybyła, Roman Temich, Grzegorz Ślesar, Jacek Kalisz, Ryszard Kwiatkowski, Paweł Kulik, Piotr Bar, Eugeniusz Kostewicz, Grzegorz Franke, Andrzej Siewior, "maskotka" drużyny

Legendarny amfiteatr „Patelnia” w ośrodku wczasowym w Krynicy Morskiej – miejsce kultowych dyskotek i występów największych gwiazd PRL-u.

Miny chłopców mówią wszystko. Chyba właśnie się dowiedzieli, że po kolacji czeka ich trzeci, dodatkowy, 45-minutowy trening rzutowy. Ta niespodzianka pokrzyżowała (i opóźniła) zaplanowane na wieczór spotkania towarzysko-rozrywkowe, które były zawsze nagrodą za cały dzień ciężkiej pracy.

od lewej: Piotr Bar, Eugeniusz Kostewicz, Andrzej Siewior, Paweł Kulik

Plażowa kulturystyka w pełnej okazałości – jak widać, humory dopisywały.

Łapanie cienia i ładowanie baterii wśród drzew Mierzei Wiślanej. Ostatnie uśmiechy przed kolejną ciężką jednostką treningową na „Marakanie“.

od tyłu: Andrzej Lasko, Mariusz Przybyła, Andrzej Siewior, Jan Kremzer, Grzegorz Franke, Ryszard Kwiatkowski, Mirosław Pukas, Piotr Bar, Grzegorz Bil, Wojciech Żakowski , Eugeniusz Kostewicz

Obóz w Krynicy Morskiej, jak zwykle, wykorzystaliśmy do maksimum. Drużyna wracała do domu z naładowanymi akumulatorami. Fundament pod misję obrony tytułu mistrzowskiego został położony. Siedząc w autobusie, czułem znajomą ulgę – znów wiozłem chłopców całych i zdrowych do rodziców. Choć to nie były dzisiejsze czasy, zagrożenia też istniały. Po treningach drużyna miała przecież czas wolny, włącznie z wyjściem na miasto pełne turystów i tętniące życiem. Rola trenera na obozie to nie tylko prowadzenie treningów, ale przede wszystkim całodobowa odpowiedzialność za życie tych młodych ludzi.

Po zdobyciu złota w Gliwicach znaliśmy już smak zwycięstwa, ale nasz apetyt tylko urósł. Ruszaliśmy do Jeleniej Góry z jasnym planem – nie interesował nas przypadek, chcieliśmy udowodnić, że nadal jesteśmy najlepsi w Polsce. Jako aktualni mistrzowie kraju stawaliśmy przed najtrudniejszym zadaniem w sporcie – obroną tytułu.

Cel: Jelenia Góra '83. Jedziemy powalczyć o coś większego!

Źródło: Głos Zabrza i Rudy Śląskiej

Zródło: Głos Zabrza i Rudy Śląskiej

Źródło: Głos Zabrza i Rudy Śląskiej

Przed półfinałami skrytykowałem w prasie zarząd klubu. Jak widać na zamieszczonym obok wycinku, zrobiłem to jednak bardzo dyplomatycznie: „W kraju jest obecnie osiem zespołów predysponowanych do mistrzowskiego tytułu. Kto go zdobędzie? Z pewnością juniorzy tego klubu, którego zarząd poważnie potraktuje przygotowania do mistrzostw Polski...”.

W ten sposób chciałem potrząsnąć działaczami i wytknąć im beztroskie podejście do organizacji naszych przygotowań. Czyżby sami nie wierzyli w obronę tytułu? A może uznali, że obronimy go automatycznie? Co ciekawe, później nie musiałem się nawet tłumaczyć z tych słów. Moja publiczna wypowiedź przyniosła jednak zamierzony skutek – przygotowania ruszyły pełną parą.

Ciągle podkreślam na tej witrynie twardy charakter moich drużyn. Chcę opowiedzieć tę historię jako jeden z przykładów potwierdzających moją opinię. Historię, która w dzisiejszych czasach z pewnością by się nie wydarzyła.

Był wtorek 19 kwietnia 1983 roku. Koncentracja w drużynie wzrastała z każdą godziną – przed nami stało najważniejsze wyzwanie sezonu: wyjazd na Mistrzostwa Polski do Jeleniej Góry. Po popołudniowym, lekkim treningu, który miał być tylko formalnością przed środową podróżą, podszedł do mnie mój pierwszy bramkarz, Piotr Bar ps.„Pająk”.

– Trenerze, boli mnie ząb – rzucił krótko. Przyjrzałem się jego twarzy, lecz na pierwszy rzut oka wszystko wyglądało w porządku.

Wtedy nikt jeszcze nie przypuszczał, że ta krótka uwaga zamieni się w wyścig z czasem.

W środę rano na zbiórce cała drużyna zamarła z wrażenia. Twarz mojego bramkarza była zniekształcona przez ropień. Opuchlizna podchodziła pod oko, sytuacja wyglądała katastrofalnie. Wiedziałem jedno: bez tego chłopaka w bramce nasze szanse na jeden z medali zmaleją radykalnie. Sukces w Mistrzostwach Polski mógł nam się wymknąć z rąk, zanim jeszcze na dobre się rozpoczęły.

Decyzja była natychmiastowa – jedziemy do dentysty. Zespół czekał w świetlicy klubowej, pozostawiony w niepewności.

W gabinecie stomatologicznym napięcie rosło wraz z oczekiwaniem na diagnozę. Pani dentystka posadziła szczypiornistę na fotelu. Po zbadaniu zakażonego miejsca i chwili namysłu zaproponowała standardowe, zachowawcze rozwiązanie:

– Musimy otworzyć tę jedynkę. Zrobimy mały otwór, żeby ropa miała jak schodzić...

Lekarka mówiła, ale ja już jej nie słuchałem. Wiedziałem, że mały otwór w zębie oznacza dni czekania, ciągły ból, ryzyko zatkania i absolutny koniec marzeń o grze w czwartek.

Stałem idealnie za fotelem, na którym siedział mój bramkarz odwrócony twarzą do dentystki. Kiedy lekarka przygotowywała narzędzia, musiałem podjąć błyskawiczną decyzję i postawić wszystko na jedną kartę. Uniosłem rękę, zgiąłem ją zdecydowanie w łokciu i zacisnąłem dłoń w pięść. Wykonałem jednoznaczne, bezkompromisowe gesty z góry na dół, skierowane prosto do lekarki: RWAĆ!

Medyczka po namyśle uległa, uznając, że w tej sytuacji to również najlepsze, choć radykalne rozwiązanie. Ekstrakcja otworzyła potężne ujście dla ropy, a podana chwilę później w zastrzyku uderzeniowa dawka penicyliny rozpoczęła w organizmie totalną wojnę z bakteriami. Piotr, jako dorosły facet i świadomy sportowiec, bez wahania poddał się zabiegowi – cel był jeden: GRAĆ!

Podczas jazdy autobusem chłopak dostał dreszczy – znak, że antybiotyk dokonywał masowej rzezi na bakteriach. Położyliśmy Piotra wszerz na siedzeniach i przykryliśmy go, czym tylko mogliśmy. Już wieczorem było widać wyraźną poprawę.

W czwartek rano przyszedł czas na drugi zastrzyk w szpitalu. Kilka godzin później, o 16:00, drużyna stała już w hali, przygotowując się do pierwszego meczu mistrzostw. Bramkarz, wciąż trochę osłabiony, ale z widocznie schodzącą opuchlizną, wszedł do bramki na rozgrzewkę i obronił kilka piłek.

– I jak? – zapytałem.

– Spróbuję – odpowiedział z pełnym przekonaniem.

To „spróbuję” przeszło do historii klubu. Piotr zagrał cały turniej jak w transie. Od czwartku do niedzieli rozciągnął na bramce niewidzialną pajęczynę, w którą łapał piłki, doprowadzając rywali do absolutnego zwątpienia. Drużyna, napędzana tą niesamowitą historią, była niezwykle zmotywowana i grała tak, jak na prawdziwych twardzieli przystało.

W niedzielę wszystko stało się jasne. Zespół zdobył upragniony złoty medal i obronił tytuł Mistrza Polski, a Piotr Bar został zasłużenie uznany za najlepszego bramkarza mistrzostw.

Najlepsze w tym wszystkim było to, że sam bohater i jego koledzy z drużyny przez długie lata nie mieli pojęcia o tym, co wydarzyło się za plecami „Pająka”. Dopiero po latach dowiedzieli się, że ich wielki wysiłek i sukces całej drużyny zależały od mojego dyskretnego, ale stanowczego gestu zza dentystycznego fotela.

Dziś, w dobie sterylnych protokołów i sztabów medycznych, coś takiego po prostu by się nie wydarzyło. Dzisiaj taki zawodnik z pewnością wylądowałby na trybunach.Tamte lata wymagały twardych decyzji i ryzyka, które jako dorośli ludzie podejmowaliśmy świadomie i na własną odpowiedzialność. Ten gest zaciśniętej pięści to czysta esencja mojej dawnej szkoły trenerskiej – bezkompromisowej, biorącej odpowiedzialność na siebie i pokazującej, że na sukces składa się nie tylko rzetelny trening, ale też momenty czystej, ludzkiej desperacji!

Ta rekonstrukcja idealnie pokazuje, co działo się za plecami „Pająka”. Jedyne, czego sztuczna inteligencja nie zdołała idealnie tu wiernie oddać, to wielkość opuchlizny – w rzeczywistości wyglądało to o wiele groźniej! Ilustracja AI.

Czasem desperację rozumie się jako skrajne, uparte dążenie do celu pomimo ogromnych przeszkód i zagrożeń. Może ona skłonić człowieka do radykalnych kroków, na które w normalnych warunkach by się nie odważył.

Jak "Pająk" - rozciągnął pajęczynę. Ilustracja AI

Gest zza fotela dentystycznego, czyli dramatyczna droga po złoto

Następnie opis dramatycznego meczu finałowego. Po meczu okazało się, że limit cudów, poświęcenia i czystego szaleństwa na tamten turniej wcale nie wyczerpał się w gabinecie stomatologicznym.

Jeśli jesteś ciekawy, zapraszam ponownie.

Strona w budowie

Kontakt

Masz pytania? Napisz do mnie.

reczna@pogonkopka.pl

Nota prawna i historyczna

Informacje o projekcie.
Strona pogonkopka.pl jest prywatnym, społecznym projektem o charakterze archiwalnym i edukacyjnym. Jej celem jest dokumentacja historii grup młodzieżowych sekcji piłki ręcznej KS „Pogoń” Zabrze w latach 1966–1989, z WYŁĄCZNYM uwzględnieniem sukcesów szkoleniowych Stanisława Kopki.

Relacja z innymi podmiotami.
Serwis jest prowadzony niezależnie i nie jest oficjalną witryną żadnego byłego lub obecnie działającego klubu sportowego, w tym w szczególności klubu SPR Pogoń 1945 Zabrze. Wszelkie zbieżności nazw i symboliki wynikają wyłącznie z kontekstu historycznego opisywanego okresu (1966–1989) i mają na celu rzetelne oddanie faktów z przeszłości.

Prawa autorskie i materiały prasowe.
Materiał prezentowany na stronie (wycinki prasowe, fotografie, dokumenty) pochodzi z prywatnego archiwum Stanisława Kopki. Materiały prasowe są publikowane w celach informacyjnych i dokumentacyjnych („użytek informacyjny”). Przy każdym materiale staram się wskazać tytuł prasowy. Jeśli są Państwo właścicielami praw autorskich do któregokolwiek z zamieszczonych materiałów i nie życzą sobie Państwo jego publikacji lub chcą uzupełnić informację o autorstwie, prosimy o bezpośredni kontakt. Niezwłocznie dostosuję się do Państwa prośby.

Brak charakteru komercyjnego
Strona ma charakter całkowicie niekomercyjny. Nie są na niej wyświetlane reklamy, nie jest prowadzona sprzedaż towarów ani usług, a dostęp do treści jest bezpłatny.

© 2026. All rights reserved.